کابوسی ترسناک دوباره در انتظار ایران؛ پرونده ایران بعد از ۱۹ سال روی میز شورای امنیت می‌رود؟

کابوسی ترسناک دوباره در انتظار ایران؛ پرونده ایران بعد از ۱۹ سال روی میز شورای امنیت می‌رود؟

در آستانه برگزاری نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، موضوع ارجاع دوباره پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل با محوریت تروئیکای اروپایی مورد توجه قرار گرفته است.

نشست فصلی شورای حکام از ۱۷ تا ۲۱ نوامبر (۲۶ تا ۳۰ آبان)، در مقر آژانس واقع در وین برگزار می‌شود. در حالی که روابط ایران و آژانس در تیره‌ترین وضعیت سال‌های گذشته قرار دارد و البته شرایط در شورای امنیت نیز مانند سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ نیست که تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران وضع شدند. حداقل ظواهر امر و موضع‌گیری‌ها اینطور نشان می‌دهد.

بحران در مسیر تهران – وین

ایران و آژانس با تمام شرایطی که پیش آمد، جنگی که پشت سر گذاشته شد و روند مذاکراتی که از بین رفت، در نهایت توانستند به توافق برسند. توافقی که با توجه به محل امضای آن، به عنوان توافق قاهره شناخته می‌شد. همان زمان اعلام شد که در صورت نهایی شدن روند موسوم به اسنپ‌بک و تلاش سه کشور اروپایی برای بازگرداندن قطعنامه‌های لغو شده به موجب برجام، این توافق از سوی تهران کنار خواهد گذاشته شد. این شرایط تیره سیاسی میان ایران و سگ نگهبان سازمان ملل در حوزه هسته‌ای (UN nuclear watchdog) که موضوعات مهمی روی زمین و زیر زمین وجود دارد که در یک شرایط طبیعی باید حل و فصل شود. ادبیات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس نیز به رغم تمام نقش‌آفرینی‌های منفی در پرونده ایران هنوز علیه تهران تند نشده است.

تاسیسات هسته‌ای ایران در جریان پایان جنگ ۱۲ روزه، توسط بمب‌افکن‌ها و موشک‌های تاماهاوک آمریکایی هدف قرار گرفت که در طول تاریخ بی‌سابقه بود. مقامات امر نیز همواره می‌گفتند که پروتکلی برای بازرسی از تاسیسات بمباران‌شده وجود ندارد و باید از مسیر مذاکرات این پروتکل‌ها را تعریف کرد. اما در نهایت با توجه به اسنپ‌بک، این توافق کنار گذاشته شد. در حال حاضر، بازرسی در ایران وجود ندارد – بر اساس اعلام رسمی – و همچنین سایت‌های بمباران شده مورد بازرسی قرار نگرفتند. در حال حاضر با توجه به اظهارات دبیر شورای‌عالی امنیت ملی، درخواست‌های آژانس در کمیته‌ای مستقر در این نهاد بررسی می‌شود و این یعنی قانون مصوب مجلس در تیرماه ۱۴۰۴ فعلا تنها سند جاری میان دو طرف به حساب می‌آید. روز دوشنبه کاظم غریب‌آبادی، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با اشاره به درخواست‌های جدید آژانس برای بازدید از برخی تأسیسات آسیب‌ندیده گفت: «در دوره اجرای تفاهم قاهره، آژانس از چند سایت بازدید کرد و گزارش آن هم رسانه‌ای شد؛ اما اکنون، درخواست‌های جدید دیگر در چارچوب آن تفاهم بررسی نخواهد شد.»