عصر موزیک » نقشه تل‌آویو برای نزدیک شدن به مرزهای ایران؛ پشت پرده خیز علی‌اف برای پیوستن به کمپ بی‌بی
  • 3 می 2025
  • 7 نظر
  • دانلود آهنگ جدید

نقشه تل‌آویو برای نزدیک شدن به مرزهای ایران؛ پشت پرده خیز علی‌اف برای پیوستن به کمپ بی‌بی

اکوایران: روابط نزدیک جمهوری آذربایجان با اسرائیل دیگر یک راز سر به مهر نیست. آنچه تازگی دارد، تلاش جدیدی است که در هفته‌های اخیر در ایالات متحده و اسرائیل برای کشاندن آذربایجان به جمع امضاکنندگان پیمان ابراهیم آغاز شده است.

به گزارش اکوایران، روابط نزدیک جمهوری آذربایجان با اسرائیل دیگر یک راز سر به مهر نیست. از دهه ۱۹۹۰ میلادی، یک همکاری راهبردی بر پایه‌ی مبادله‌ی «انرژی در برابر تسلیحات» ستون فقرات روابط دو طرف را تشکیل داده است.

باکو به همراه قزاقستان، بیش از ۶۰ درصد از نیاز نفتی تل‌آویو را تأمین می‌کند؛ رقمی که به‌ویژه در پی کارزارهای نظامی اسرائیل در غزه و لبنان از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، افزایش چشمگیری یافته است.

در مقابل، اسرائیل تسلیحات پیشرفته‌ای در اختیار آذربایجان قرار می‌دهد؛ تجهیزاتی که نقش مهمی در پیروزی‌های نظامی باکو علیه ارمنستان در جنگ‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ ایفا کرده‌اند.

به نوشته العربی الجدید، بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱، نزدیک به ۶۹ درصد از واردات تسلیحاتی آذربایجان از اسرائیل تأمین شده است؛ مسئله‌ای که با نزدیک به ۱۰۰ پرواز حمل سلاح اسرائیلی به باکو طی این دوره، برجسته‌تر شده است.

افزون بر این، آذربایجان نقش کلیدی در راهبرد گسترده‌تر اسرائیل برای «نزدیک شدن به ایران» ایفا می‌کند؛ راهبردی که هدف آن محاصره‌ی تهران از طریق تقویت روابط با کشورهای همسایه‌ی ایران است.

مقامات ایرانی بارها اشاره کرده‌اند که باکو نقش پایگاه مقدماتی برای عملیات‌های شناسایی و خرابکاری اسرائیل علیه تهران را بازی می‌کند.

آیا آذربایجان به پیمان ابراهیم می‌پیوندد؟

آنچه در این میان تازگی دارد، تلاش جدیدی است که در هفته‌های اخیر در ایالات متحده و اسرائیل برای کشاندن آذربایجان به جمع امضاکنندگان پیمان ابراهیم آغاز شده است؛ توافق‌هایی که در سال ۲۰۲۰ با میانجی‌گری ترامپ میان اسرائیل و چند کشور عربی، از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش برقرار شد.

در ۵ مارس، پیشنهادی در کنست (پارلمان اسرائیل) ارائه شد که خواستار تقویت «ائتلاف راهبردی با آذربایجان» و پیوستن باکو به پیمان ابراهیم بود. روز بعد، دفتر نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، تأیید کرد که مذاکراتی با ایالات متحده برای ایجاد «چارچوبی مستحکم جهت همکاری سه‌جانبه میان اسرائیل، آذربایجان و آمریکا» در جریان است. این ابتکار از سوی رهبران مذهبی یهودی و اندیشکده‌های پرنفوذ نیز حمایت شده است.

باکو نیز به نوبه خود، در حال تقویت بیش‌تر روابط نزدیکش با اسرائیل است. در دسامبر ۲۰۲۴، رهبران آیپک (کمیته امور عمومی آمریکا-اسرائیل)، مایکل توچین و برنی کامینتسکی، برای نخستین بار به باکو سفر کردند و به رئیس‌جمهور الهام علی‌اف اطمینان دادند که «حمایت شما از اسرائیل مورد قدردانی قرار خواهد گرفت». پیش از آن در همان سال، اسرائیل و شرکت نفت دولتی آذربایجان (سوکار) یک توافق مهم انرژی امضا کرده بودند. همچنین در ماه مارس، سوکار موفق شد مجوز اکتشاف گاز در تل‌آویو را نیز به دست آورد.

در تحولی قابل توجه، آذربایجان نخستین کشور با اکثریت مسلمان شد که تعریفی از یهودستیزی را در کتاب‌های درسی خود پذیرفت؛ تعریفی که با روایت‌های حامی اسرائیل درباره‌ی درگیری با فلسطینیان – در پوشش بی‌طرفی – همخوانی دارد. همزمان، در اوایل آوریل، باکو میزبان گفت‌وگوهای ترکیه و اسرائیل بود که با هدف کاهش تنش‌ها میان این دو متحد آذربایجان در سوریه برگزار شد.

شایان ذکر است که آذربایجان پس از پیروزی بر ارمنستان در جنگ ۲۰۲۰ قره‌باغ، روابط خود با اسرائیل را به‌طور رسمی تثبیت کرد و سفارتخانه‌اش را در تل‌آویو گشود. باکو سال‌ها از انجام این اقدام خودداری می‌کرد، چرا که نگران از دست دادن حمایت کشورهای مسلمان‌نشین در درگیری با ارمنستان بود.

اکنون که روابط دوجانبه آشکارتر از همیشه شده است، پرسشی تازه مطرح می‌شود: چرا فشارهایی برای ادغام آذربایجان در پیمان ابراهیم وجود دارد، در حالی که این کشور عربی نیست و در حال حاضر هم روابط مستحکمی با اسرائیل دارد؟

بخش مهمی از پاسخ به این پرسش در «بند ۹۰۷» قانون «حمایت از آزادی» آمریکا نهفته است. این قانون که در جریان جنگ نخست قره‌باغ و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی توسط کنگره آمریکا تصویب شد، ارائه‌ی کمک مستقیم و فروش تسلیحات به آذربایجان را ممنوع می‌کند.

هرچند دولت‌های پیاپی آمریکا از اوایل دهه ۲۰۰۰ به بعد هر ساله این محدودیت را به‌طور موقت تعلیق کرده‌اند، اما باکو اکنون در پی لغو کامل این بند است – هدفی که امیدوار است با حمایت اسرائیل و از طریق ادغام عمیق‌تر در چارچوب‌های منطقه‌ای مورد حمایت آمریکا، همچون پیمان ابراهیم، محقق شود.

تعویق صلح با ارمنستان و ادامه مدیریت تنش‌ها

با این حال، یک مانع جدی در این مسیر وجود دارد: نبود توافق صلح رسمی میان آذربایجان و ارمنستان. برای دستیابی به حمایت کامل آمریکا، از جمله لغو بند ۹۰۷، باکو باید توافق صلح با ایروان را نهایی کند.

با این وجود، پس از بازپس‌گیری کامل قره‌باغ در سال ۲۰۲۳، به نظر می‌رسد آذربایجان قصد دارد از موضع تقویت‌شده‌ی خود برای گرفتن امتیازات بیشتری از ارمنستان استفاده کند و به این ترتیب روند صلح را به تأخیر انداخته است.

سفر غیرمنتظره‌ی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه‌ی دونالد ترامپ، به باکو در ۱۴ مارس، به طور گسترده به عنوان نشانه‌ای از تجدید علاقه‌ی آمریکا به حل مناقشه‌ی آذربایجان و ارمنستان تعبیر شد – احتمالی که می‌تواند گامی در جهت ایجاد یک اتحاد سه‌جانبه‌ی جدید میان آمریکا، اسرائیل و آذربایجان باشد.

dr hamedi

لطفا نظر خود را بنویسید

نظر با ارزش شما پس از تایید مدیر نمایش داده می شود.
  • پاسخ ایرانی

    آذربایجان هیچگاه با اسرائیل زاویه نداشته است که حالا بخواهد به پیمان ابراهیم بپیوندد، اما یک سوال از کسانی که همیشه در صدد بر هم زدن آرامش و روابط بین ایران و آذربایجان هستند، چگونه است که ارتباط ایران با روسیه و چین حتی تا جایی پیش میرود که حاکمیت این ارتباط را راهبردی میخواند که البته طرفهای مقابل یعنی چین و روسیه این را فقط ارتباط منافع خود میدانند، بعد آذربایجانی که خاکش توسط ارمنستان سالهای متمادی اشغال شده و مردمش قتل عامل شده اند از آنجایی که حتی حکومت ایران که دم از حمایت از مسلمانان میزند هیچ حرکتی برای نشان دادن حسن نیت خود به منظور بازگشت مناطق اشغال شده توسط ارامنه به آذربایجان و صلح میان دو طرف نمیکند و آذربایجان برای رسیدن به هدف خود و آزاد سازی مناطق اشغالی به ناچار چون هیج حمایتی را از کشورهای اسلامی و حتی آمریکا و اروپا نمی بیند لاجرم با اسرائیل دست دوستی دراز کرده و از آنها سلاح و مهمات تهیه میکنند و حتی مشاوره نظامی گرفته و نهایت پیروز میدان میشوند چرا باید به این حمایت پشت کرده و بخواهند مطابق خواسته ایران حرکت کنند؟ آیا این خودخواهی نیست که جمهوری اسلامی برای رسیدن به اهداف خاص خود از ملت خود گذشته و تنها از منابع و ثروت ایران برای برپایی گروهی در فلسطین، لبنان ، سوریه و یمن و عراق بهره برده و جسارت را تا جایی پیش ببرد که از دیگر کشورهای منطقه که خود هیج حمایت و کمکی به آنان نکرده انتظار داشته باشد مطابق خواسته جمهوری اسلامی عمل کنند و با اسرائیل و آمریکا و اروپا رودررو شوند یا به آنان پشت کنند؟ بی شک حکومتهای دموکراتیک و مردمی تنها برای منافع مردم و کشور خود در مقابل دیگران و حتی همراه با آنان دست بیعت میدهند ، حتی حکومتهایی تا حدی خودکامه نیز مانند آذربایجان، ترکیه و امثالهم میدانند که برای مانده گاری و ادامه حاکمیت خو. میبایست تا حدودی با مردم خود کنار آمده و به آنان رسیده گی کنند و از حمایت نسبی ایشان برخوردار باشند زیرا در غیر اینصورت امکان حیات حکومت خود را کوتاه بلکه پایان پذیر میبینند.

    • پاسخ مهرداد در پاسخ به ایرانی

      شما یا واقعا اطلاعی نداری یا اینکه می دونی و کتمان می کنی. چه در جنگ اول قره باغ که درزمان حیدر علی اف بود و چه در زمان جنگ دوم،ایران هم حمایت کرد،هم مستشار نطامی فرستاد آذربایجان،هم ائمه جمعه استان‌های آذری ما در تریبون های مختلف از آذربایجان حمایت کردن و گفتن قره باغ خاک اسلامه،پس دقیقا بر خلاف حرفای شما حمایت همه جانبه کردیم از آذربایجان و اتفاقا به دلیل همین حمایت همه جانبه و اشتباه،طرف مقابل دچار توهم شده. رسما دشمنی می کنه و روزی نیست که علیه ایران و ایرانی و تمامیت ارضی ما در رسانه های باکو حرفی زده نشه.رسما به دنبال جنگ قومیتی در ایران و تجزیه ایران هستن،اینارو گفتم که کسی اگر خواست از روی تعصب قومیتی حرفای شمارو باور کنه،متوجه بشه و حقیقت رو بفهمه. اما دو نکته و سوال مگر ترکیه مثلا کشور دوست و برادر آذربایجان نیست؟ چرا در جنگ اول قره باغ ما ایرانی ها کمک کردیم اما ترکیه نکرد؟ سوال دوم،ما دقیقا علیه ارمنستان اقدام کردیم و به دشمنش کمک کردیم،چرا تا حالا کوچکترین بی احترامی به ایران نکردن؟ چرا دنبال تجزیه ایران نیستن؟ چرا با دشمنان ما متحد نشدن؟ چرا دنبال از بین بردنه مرزهای ما و راه های ارتباطی ما با اروپا و دنیا نیستن؟ حالا عقل سلیم می گه باید طرف کدوم رو بگیریم؟ ارمنستان یا آذربایجان؟ البته توی دنیای سیاست نباید طرف هیچ کدوم بود،اما ما به اشتباه تمام 30 سال گذشته رو طرف آذربایجان بودیم...

    • پاسخ اقتصاددان در پاسخ به ایرانی

      ایران از همان اول فروپاشی شوروی از آذربایجان و حقش بر قره‌باغ دفاع کرد و نیروی کمکی و مستشاری برای آنها فرستاد. وگرنه حتی چند برابر قره‌باغ را هم اشغال میکردند. اما بعد از اینکه خطر که از بیخ گوش علیف رد شد ایرانی ها را بیرون کرد و به ترکیه و بعد اسراییل نزدیک شد. چون او بشدت ضد دین و از یک خانواده یهودی تبار است. یک اقلیت یهودی ساکن در آذربایجان. او با وعده‌های کمک اسراییل شروع به دادن پایگاه‌های جاسوسی به اسراییل کرد که هدف اصلی اسراییل بود.

  • پاسخ رضا

    اين مطالب كاملا دور از واقعيت هست چون الان امريكا در ارمنستان پايگاه نظامي دارد و همچنين با توجه به حمايت كشورهاي اروپايي و حتي بعضي از كشورهاي إسلامي از ارمنستان باعث شده ارمنستان تن به صلح با آذربایجان ندهد و همچنين حمايت هاي همه جانبه كشورهاي فوق باعث شده كه همكاري آذربایجان و اسرائیل حياتي براي آذربایجان باشد

  • پاسخ رصا

    مردم مسلمان آذربایجان باید تکلیف خود را با علیوف روشن کنند.

  • پاسخ آراز

    آزربایجان خوب بازی سیاست را بلد است و خوب میداند که با کدام کشورها و در چه حد رابطه برقرار کند و البته کشورهایی که در کنارش بوده‌اند را قدر میداند و کشورهای دشمن را با درایت تحت نظر دارد بالاخره هر کشور باید به فکر منافع خود باشد و باید بلد باشد که در بازی جهانی نقشی درست ایفا کند و البته سفر رئیس‌جمهور پزشکیان و ابراز علاقه دو طرف به گسترش روابط آینده‌ای روشن را برای هر دو متصور میسازد و این حرکت ایران عاقلانه است

  • پاسخ ایرانی

    سیاست علی اف و دولتش شمشیر دولبه است که تیزی آن بسمت کشورمان و دسته اش در اختیار ترکیه و اسرائیل قرار دارد پس تعامل با چنین رویکردی از سوی متخاصم چه حاصلی دارد قطعاً ضررهای همه جانبه دارد که زمان حتماً نشان خواهد داد