تغییر پایتخت و آبادانی سواحل جنوبی ایران/ حل مشکلات تهران نیازمند عزم ملی و برنامه ریزی دقیق است، نه تغییر پایتخت

تغییر پایتخت و آبادانی سواحل جنوبی ایران/ حل مشکلات تهران نیازمند عزم ملی و برنامه ریزی دقیق است، نه تغییر پایتخت

تغییر پایتخت سیاسی تأثیر چندانی بر کاهش جمعیت تهران نخواهد داشت، زیرا جاذبه های اقتصادی، آموزشی، و درمانی تهران همچنان پابرجاست.

تین نیوز | عباس قربانعلی بیک:  آقای مهندس علیخانی در مقاله منتشر شده در فصلنامه مهندس مشاور (ش 106، زمستان 1403، ص 12) به بررسی تاریخی و تحلیلی طرح تغییر پایتخت ایران از تهران به مناطق جنوبی کشور، به ویژه مکران، می پردازد که در پی اظهارات مطرح شده و باتوجه به مشکلات متعدد تهران، مانند ترافیک، آلودگی هوا، کمبود آب، و مخاطرات طبیعی مانند زلزله، مورد بررسی قرار گرفته است.

مطالعات آمایش سرزمین: در دهه 50 خورشیدی، مطالعاتی توسط مشاوران خارجی مانند “ستیران” انجام شد که توسعه سواحل جنوبی ایران را با تمرکز بر صنایع سنگین و بنادر پیشنهاد می کرد. این مطالعات اسکان 25 تا 80 میلیون نفر را در سواحل جنوبی امکان پذیر دانست. طرح های جامع تهران در دهه 40 و 50 خورشیدی جمعیت این شهر را حداکثر 5 میلیون نفر پیش بینی کرده بودند، اما امروز تهران با جمعیتی چند برابر این رقم مواجه است. عدم رعایت تراکم های تعیین شده و فروش تراکم های غیراصولی، مشکلات کنونی را تشدید کرده است.

تهران با چالش های متعددی روبه روست که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از:

1) ترافیک و آلودگی هوا: معابر شهری به پارکینگ تبدیل شده اند و طرح های ترافیکی مانند زوج و فرد نتوانسته اند مشکل را حل کنند.

2) کمبود آب: منابع آب تهران جوابگوی جمعیت فعلی نیست و انتقال آب از دریای عمان یا خلیج فارس اجتناب ناپذیر است.

3) بافت فرسوده و زلزله: ساختمان های قدیمی و عدم رعایت استانداردهای ایمنی، تهران را در برابر زلزله آسیب پذیر کرده است.

4) حاشیه نشینی: اسکان غیررسمی در اطراف تهران، زندگی نامناسبی را برای هزاران نفر ایجاد کرده است.

5) اثر بر جمعیت تهران: تغییر پایتخت سیاسی تأثیر چندانی بر کاهش جمعیت تهران نخواهد داشت، زیرا جاذبه های اقتصادی، آموزشی، و درمانی تهران همچنان پابرجاست.

6) هزینه های اجرا: ایجاد پایتخت جدید مستلزم سرمایه گذاری کلان در زیرساخت های حمل ونقل، اداری، و مسکونی است که زمان بر و پرهزینه خواهد بود.

7) سرنوشت تهران: تغییر پایتخت به معنی رها کردن تهران با مشکلات موجود است، در حالی که حل این مشکلات نیازمند برنامه ریزی دقیق و اجرای راه حل های عملی است.

به جای تغییر پایتخت، ایشان راه حل های زیر را برای بهبود وضعیت تهران پیشنهاد می کند: 1) توقف فروش تراکم: فروش تراکم های غیراصولی باید متوقف شود تا از افزایش جمعیت و تراکم ساختمانی جلوگیری گردد.

2) احداث پارکینگ های عمومی: ساخت پارکینگ های طبقاتی و اختصاص فضای کافی به پارکینگ در ساختمان های جدید می تواند ترافیک را کاهش دهد.

3) بازسازی بافت فرسوده: تجمیع زمین های کوچک و ساخت مجتمع های مسکونی ایمن با رعایت استانداردهای شهری ضروری است.

4) شیرین سازی آب: انتقال آب از دریای عمان و خلیج فارس به عنوان راه حل پایدار برای کمبود آب پیشنهاد شده است.

5) ساماندهی حاشیه نشینان: ایجاد دهکده های موقت با امکانات اولیه برای اسکان و شناسایی این افراد می تواند وضعیت را بهبود بخشد.

6) آبادانی سواحل جنوبی: ایشان تأکید می کند که توسعه سواحل جنوبی ایران باید مستقل از طرح تغییرپایتخت انجام شود.

این توسعه نیازمند:

1) ارائه زمین های رایگان برای پروژه های صنعتی و مسکونی.

2) جلوگیری از سوداگری زمین تا از شکست پروژه ها جلوگیری شود.

3) ایجاد زیرساخت های حمل ونقل و صنعتی برای جذب جمعیت و سرمایه گذاری.

جمع بندی:

1) تغییر پایتخت سیاسی پروژه ای پرهزینه و کم اثر است که مشکلات تهران را حل نخواهد کرد.

2) تمرکز بر راه حل های عملی مانند کاهش تراکم، بهبود ترافیک، و تأمین آب پایدار، می تواند تهران را به شهری قابل تحمل تبدیل کند. 3) توسعه سواحل جنوبی باید به صورت برنامه ریزی شده و با جلوگیری از زمین خواری انجام شود تا به نتیجه مطلوب برسد.

در نهایت، نویسنده معتقد است که حل مشکلات تهران نیازمند عزم ملی و برنامه ریزی دقیق است، نه تغییر پایتخت.